veilig@sweco

Gevaarlijke stoffen - Organisme

> Biologische agentia

Doel toolbox

Informatie geven over:
- Welke risico’s er zijn bij blootstelling aan biologische agentia;
- Welke maatregelen te treffen;
- Wat kan je zelf doen.
Aangeven hoe Sweco er voor zorgt dat medewerkers veilig en gezond met biologische agentia kunnen omgaan.
Vragen in kaart brengen over het onderwerp.
Waar nodig acties vaststellen.

Risico's > Wat kan er gebeuren?

Biologische agentia zijn levende micro-organismen en materialen afkomstig van deze organismen, die een infectie, vergiftiging, allergie, kanker, effecten op de ongeboren vrucht of effecten op erfelijk materiaal (mutageen) kunnen veroorzaken.

Voorbeelden van schadelijke materialen afkomstig van

micro-organismen (m.o.) zijn:

uitscheidings- en stofwisselingsprodukten van m.o.
dode bacterieresten (endotoxine)
schimmelresten (bijv. aflatoxine) en afgestorven cellen (huidschilfers)
pollen en zaden

Voorbeelden van schadelijke levende micro-organismen zijn:

Pathogene (ziekmakende) bacteriën Lyme borreliose, Legionella Pneumophilia, Bacillus anthracis en Salmonella
Virussen Hepatitis A/B/C, Rabies (hondsdolheid), griep
Schimmels Aspergillus-familie, huid-/voetschimmel
Protozoën (meercellige diertjes) Toxoplasmose gondii-parasiet, schurftmijt

Waar vindt blootstelling aan biologische agentia plaats?

In sommige bedrijven en instellingen wordt gericht met biologische agentia gewerkt, bijv. producenten van levensmiddelen (o.a. zuivel, bier, brood) of in (onderzoeks)laboratoria.

Andere relevante omgevingen waar biologische agentia kunnen worden overgedragen:

Afvalinzameling vuile injectienaalden, plantaardig en dierlijk materiaal, schimmels
Natuur-/spooromgeving processierups, tekenbeet, fecaliën, dierenbeet
Rioolstelsels bacteriën (Tetanus, Weil), hepatitis A
Agrarische bedrijven plantaardige materialen, Q koorts
Afvalwaterzuivering bacteriën, ontlasting
Waterinstallaties legionella, bacteriën
Koelmachines legionella
Aardappel-/suikerindustrie schimmels. bacteriën
(Dier-) Gezondheidszorg virussen, schurftmijt
Kantoor griep, verkoudheid

Maatregelen > Wat moet je doen?

Of blootstelling aan biologische agentia kan voorkomen moet blijken uit de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E).

Als blootstelling mogelijk is, moeten maatregelen genomen worden om de blootstelling zoveel mogelijk te voorkomen dan wel te beperken.

Risicogroepen (bepaalde groepen medewerkers die extra gevoelig kunnen zijn voor besmetting met biologische agentia) zijn:

zwangere medewerkers
medewerkers met een verminderde weerstand (bijv. chronische suikerziekte).

Bij deze groepen is het extra belangrijk om blootstelling te voorkomen. Raadpleeg zo nodig de bedrijfsarts.

Maatregelen om blootstelling te voorkomen

Maatregelen moeten worden genomen volgens het Biologisch Arbeidshygiënisch principe, waarbij de volgende voorkeursvolgorde wordt gehanteerd:

Bestrijding bij de bron (o.a. agens wegnemen/bestrijden, desinfectie).
Organisatorische maatregelen (o.a. beperking aantal medewerkers, geen blootstelling van kwetsbare groepen, voorlichting, werkplek schoonhouden).
Technische maatregelen (o.a. afscherming, Biohazard kasten, ‘no touch’ deuren en kranen, niet poreuze materialen toepassen).
Hygiënische maatregelen (o.a. handen wassen, niet in ogen wrijven/peuteren in neus, douchen).
Persoonlijke beschermingsmiddelen (huid-, oog- en adembescherming).
Vaccinatie (inenting).
Gebruik PEP (postexpositie profylaxe: medicament toedienen na mogelijke blootstelling/transmissie).
Therapie bij ziekte (vroegtijdig symptomen van mogelijke ziekten signaleren door medewerkers, zodat een arts gewaarschuwd kan worden om zo snel mogelijk therapie in te zetten).

Wat kun je zelf verder nog doen?

Zorg dat je de biologische agentia in jouw werk en hun risico’s kent. Vraag dit zo nodig na bij klant/opdrachtgever.
Neem de voorgeschreven veiligheids- en hygiënemaatregelen in acht.
Zorg dat je de symptomen van mogelijke ziekten kent en trek tijdig aan de bel.
Meld een incident met biologische agentia direct, zodat de juiste maatregelen genomen kunnen worden