De rups is de larve van de nachtvlinder. Deze vlinder legt haar eitjes in de toppen van eikenbomen, waar de eitjes overwinteren. Eind april, begin mei worden de rupsen geboren. Na een aantal vervellingen zijn ze volgroeid. Na de derde vervelling, meestal tussen half mei en eind juni, krijgen de rupsen brandharen.
Het zijn deze brandharen die de klachten bij de mens veroorzaken.
Eind juli vindt de metamorfose tot vlinder plaats.
Na contact met de brandharen van de eikenprocessierups kunnen na enkele uren klachten ontstaan:
Niet alle personen zijn even gevoelig voor de brandharen.
In de meeste gevallen verdwijnen de klachten vanzelf in enkele dagen tot maximaal 2 weken. Bij aanhoudende of ernstige klachten is het verstandig contact op te nemen met de huisarts.